Son günlerde dünya piyasaları diken üstünde. ABD’nin tüm ülkelere yönelik gümrük vergilerini artırması ve Çin’in buna misilleme yapması, küresel ekonomide ciddi sarsıntılara yol açtı. Borsalar hızla düşerken yatırımcılar tedirgin, ekonomistler ise uyarıyor: Bu bir ticaret savaşı değilse, ne?
Ne Oldu?
Amerika Birleşik Devletleri, ithal edilen ürünlere yönelik gümrük vergilerini ciddi şekilde artırdı. Bu hamle, özellikle Çin gibi büyük ticaret ortaklarını hedef aldı. Çin ise sessiz kalmadı ve ABD menşeli ürünlere karşılık olarak kendi vergi duvarlarını yükseltti.
Sonuç? Sadece ABD ve Çin değil, Avrupa’dan Asya’ya tüm küresel borsalarda büyük bir çöküş yaşandı. Örneğin;
- Japonya’nın Nikkei endeksi %7,8 düştü.
- Çin’in Hang Seng endeksi %13,5 değer kaybetti.
- ABD’de Dow Jones 1000 puan geriledi.
Neden Bu Kadar Önemli?
ABD ve Çin, dünyanın en büyük iki ekonomisi. Bu ülkeler arasındaki her gerilim, küresel ticaretin dengesini sarsıyor. Gümrük vergileri yükseldikçe, ürün fiyatları artıyor, tedarik zincirleri bozuluyor ve üretim maliyetleri fırlıyor.
Kısacası bu kriz, sadece bir “vergi” meselesi değil; ekonominin kalbine inen bir darbe.
Peki Ya Devamı?
Uzmanlara göre birkaç senaryo masada:
1. Diyalog ve Anlaşma
Taraflar masaya oturur, karşılıklı tavizlerle yeni bir ticaret anlaşması yapılır. Bu durumda piyasalar rahat bir nefes alabilir.
2. Ticaret Savaşının Derinleşmesi
Eğer restleşme devam ederse, sadece borsalar değil, istihdam, üretim ve hatta tüketici fiyatları da ciddi şekilde etkilenebilir. Küresel bir durgunluk kapıda olabilir.
3. Yeni Aktörlerin Devreye Girmesi
Bu kriz, Avrupa Birliği, Hindistan ve diğer gelişmekte olan ülkeler için bir fırsata dönüşebilir. Yeni ticaret anlaşmaları, yön değiştiren tedarik zincirleri ve ekonomik bloklar gündeme gelebilir.
Borsalar Nasıl Toparlanır?
Toparlanma, tamamen belirsizliklerin ne kadar süreceğine bağlı. Eğer piyasalara net ve umut verici mesajlar verilirse, toparlanma süreci başlayabilir. Ancak şu an için yatırımcılar, temkinli olmaya ve risklerini minimize etmeye odaklanmış durumda.
Gözler Dünya Devlerinde
Küresel ekonomi, artık sadece merkez bankalarının faiz kararlarına değil, liderlerin attığı her adıma göre şekilleniyor. ABD ve Çin’in atacağı her yeni adım, sadece yatırımcıları değil, cebindeki ekmeğin fiyatını düşünen herkesi ilgilendiriyor.
